Ομιλία από την Μαντώ Μπελεγρή, Περιφερειακή Σύμβουλο Πελοποννήσου, με θέμα «Προσεγγίζοντας σήμερα την Παγκόσμια Σπάρτη», στο Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου, στο πλαίσιο του Φεστιβαλ «Σπάρτη Παγκόσμια Πόλη»:
Θα αποφύγουμε τις φωτοβολίδες που διαθέτουμε και θα άρμοζαν στο τέλος του φεστιβάλ για τη παγκοσμιότητα της Σπάρτης.
Δυο λόγια θα προσθέσουμε, καθόλου εντυπωσιακά, αλλά χρήσιμα. Ενημερώνω ότι έχω την ευθύνη, και την αναλαμβάνω πλήρως, της προβολής της Λακωνίας, δέκα πέντε χρόνια με διάλειμμα τριών ετών.
Ας θυμηθούμε όλοι μαζί τη Λακωνία της πρώτης πενταετίας του 2000. Οδικά δεν υπήρχαν το Λεύκτρο – Σπάρτη, η παράκαμψη Βουτιάνων, [με ο,τι προβλήματα αντιμετωπίσαμε γι΄ αυτήν], η παράκαμψη της Σπάρτης, της Μακρυνάρας, του Γυθείου, δεν υπήρχαν οι δρόμοι Νεάπολη – Μονεμβασία, Κυπαρίσσι – Φωκιανός, Σπήλαια Καστανιάς, Γύθειο προς ανατολική Μάνη κλπ. Δεν υπήρχε το Μουσείο Ελιάς και Λαδιού, το αρχαιολογικό και το ναυτικό της Νεάπολης, οι αναπλάσεις σε ολόκληρο το Κάστρο Μονεμβασίας, στο Κάστρο Γερακίου και ο φωτισμός του, στο Κάστρο Νεάπολης, θεματικά μουσεία στη Σπάρτη, το λιμάνι του Γυθείου και των Βελανιδίων, καταφύγια αλιευτικά, το Πανεπιστήμιο, το ΤΕΙ κ.λπ. κ.λπ..
Παράλληλα μπορούμε να θυμηθούμε ποια και πόσα από τα σημερινά ξενοδοχεία, καταλύματα, εστιατόρια , χώροι εκδηλώσεων, βιοτεχνίες και καταστήματα δεν υπήρχαν. Η Σπάρτη και η Λακωνία δεν ήταν στους προορισμούς. Η Ελαφόνησος γνωστή σε μερικούς κατασκηνωτές και γυμνιστές. Η Μονεμβασία σε μερικούς ψαγμένους, η Μάνη το ίδιο, τα παραλιακά κέντρα του Λακωνικού ελάχιστα γνωστά και μερικά κακοποιημένα. Η δυναμικότητα σε κλίνες ολόκληρης της Λακωνίας ήταν περίπου 2.500, επισκέπτες ανάλογοι, χαμηλών απαιτήσεων και χαμηλών αποδόσεων.
Σήμερα.
Η Σπάρτη και η Λακωνία είναι επώνυμος ποιοτικός προορισμός, που ακτινοβολεί με τη λάμψη της Μεγάλης Σπάρτης, του Μυστρά, της Μονεμβασιάς, της σμαραγδένιας θάλασσας και των παραλιών του, των διάσημων βουνών, των προϊόντων και των ανθρώπων του. Βέβαια δεν άλλαξε αυτή καθεαυτή η ιστορική οντότητα της Σπάρτης, του Μυστρά, ή της Μονεμβασίας, δεν άλλαξε η θάλασσα και τα βουνά. Εκείνο που έγινε είναι ότι οι Λάκωνες, μέσω των αυτοδιοικητικών τους δομών, των επιστημονικών, των επαγγελματικών και συλλογικών τους δομών, αλλά και μεμονωμένα, διάβασαν καλύτερα τη Λακωνία, κατάλαβαν, ένοιωσαν ότι αξίζει να τη προστατεύσουν, αξίζει να αξιοποιήσουν τις μεγάλες πρωτογενείς της δυνάμεις και το έκαναν αξιοποιώντας πολλές.
Η σημερινή περιφερειακή Αρχή, διαδεχθείσα τη Νομαρχιακή, με τόλμη, υπευθυνότητα, αποτελεσματικότητα και με ρίσκο ακόμη, αφενός μεν ξεκόλλησε και ολοκλήρωσε όσα η προηγούμενη δεν μπόρεσε, αφετέρου δε αποφάσισε, προγραμμάτισε και ολοκλήρωσε πλειάδα έργων και παρεμβάσεων, σε απίστευτους ακόμα και για ιδιωτικά έργα χρόνους.
Δεν θα τα αναφέρω ξανά, εν μέρει το έκανα παραπάνω, βλέπουμε και απολαμβάνουμε τα έργα υποδομών που άλλαξαν την εικόνα της Σπάρτης και της Λακωνίας, κάνοντάς την ελκυστική στους Λάκωνες και στους επισκέπτες.
Αυτή τη παγκόσμια αλλά και σύγχρονη Σπάρτη, η ΜΥΘΙΚΗ Πελοπόννησος, [Brand που βραβεύτηκε ως τρίτο καλύτερο παγκοσμίως], την ταξίδεψε στην υπόλοιπη Ελλάδα, στην Ευρώπη και σε όλο τον κόσμο, με εικόνες, ιστορία, ποίηση, μουσική, χορό, γεύσεις, βιωματικές εμπειρίες. Κι επειδή η ανάπτυξη είναι υπόθεση συλλογική, οι ιδιώτες επενδυτές, πείσθηκαν, εμπιστεύονται και επενδύουν στον τόπο μας, δημιουργώντας μαζί με την Περιφέρεια και τις δημοτικές προσπάθειες τη σύγχρονη Λακωνία.
Ποιοτικές αφίξεις μικρών και μεσαίων ξενοδοχειακών μονάδων και καταλυμάτων, εστιατορίων και χώρων εκδηλώσεων, μερικών υψηλής αισθητικής και ποιότητας, βελτίωση υφισταμένων, η Περιφερειακή Ενότητα Λακωνίας σε συνεργασία με τους δήμους, το Πανεπιστήμιο και τις άλλες εκπαιδευτικές δομές, τους Συλλόγους, τις ενώσεις παραγωγών, τις επαγγελματικές ενώσεις, τα αθλητικά σωματεία, έχει αναδείξει ολόκληρη τη Λακωνία σε σκηνή και στίβο πολυδιάστατων εκδηλώσεων, που προσφέρουν εμπειρίες και δράσεις στους ντόπιους και στους επισκέπτες.
Και οι εθελοτυφλούντες ακόμη βλέπουν την πρωτιά της Λακωνίας σε αύξηση επισκεπτών, από την Αθηναϊκή δεξαμενή, την Κρήτη, Στερεά Ελλάδα, Ιταλία, Γαλλία, Γερμανία, Αγγλία, ΗΠΑ, Αυστρία, Πολωνία. Λες και τελευταία ανακάλυψαν ένα καλά κρυμμένο θησαυρό.
Και πράγματι η Σπάρτη και η Λακωνία ήταν κρυμμένη, από την αρχή της ιστορίας της. Ας επιχειρήσουμε ένα γιατί. Κατά την άποψη μου, γι΄ αυτό το γιατί δεν ευθύνονται μόνο οι άνθρωποί της, οι πολιτικοί ή οι αυτοδιοικητικοί ,όπως ανέξοδα λέμε. Αυτό το γιατί έχει ένα πολύ βαθύ, αρχέγονο, σχεδόν υπαρξιακό, γιατί. Ακριβώς γιατί σχεδόν τα πάντα ξεκινάνε από τον τόπο και το περιβάλλον. Αυτά διαμορφώνουν τη ζωή και φυσικά τον άνθρωπο. Η Λακωνία, ακραία, γωνιακή θέση στον Ευρωπαϊκό χώρο και Ελλαδικό χώρο. Μακριά από κέντρα, περάσματα και οδικούς άξονες. Αυτός είναι άλλωστε ο λόγος που σταμάτησε εδώ τους Δωρείς πριν 3100 χρόνια. Απλά δεν είχαν να πάνε πάρα κάτω. Ή θα γύριζαν πίσω ή θα έμεναν εδώ. Βρήκαν γη για καλλιέργεια, όρη για προστασία, παρακάτω ήταν η θάλασσα,-αχρείαστη βέβαια να είναι. Έμειναν και κλείστηκαν εδώ, στριμώχτηκαν εδώ, έπρεπε να επιβιώσουν εδώ, είχαν ζωτική ενέργεια, επιβίωσαν, θωρακίστηκαν, προστατεύθηκαν, έγιναν παρόμοιοι με τον τόπο… κάπως όπως εξακολουθούμε να είμαστε κι εμείς σήμερα. Σε πέντε -εξ αιώνες μετά την κάθοδο, είχαν ήδη δημιουργήσει το κεφάλαιο ΣΠΑΡΤΗ. Αυτό το κεφάλαιο φυσικά δεν επιχειρώ να το αναλύσω σήμερα εδώ. Μάλλον δεν χρειάζεται καμιά ανάλυση πλέον.
Έχω συμμετάσχει εκπροσωπώντας τη Λακωνία και τη Πελοπόννησο σε δεκάδες, ίσως πλέον των εκατό, εκθέσεις πολιτισμού και τουρισμού [με όλα όσα εμπεριέχουν οι ορισμοί αυτοί, τα πάντα δηλαδή], σε όλη την Ευρώπη και εκτός αυτής. Η Σπάρτη, ότι υπήρξε και ό,τι υπάρχει από αυτήν, δεν χρειάζεται τίποτα άλλο, για να προσδιορίζει μια πόλη, μια αγωγή, ένα σύστημα, ένα στρατό, ένα αμυντικό και επιθετικό σύστημα, ένα κράτος, μια ηγεμονία, μια ζωή και ένα θάνατο, μια ιδέα και ένα ιδανικό, μια φιλοσοφία, ένα τρόπο σκέψης και έκφρασης, μια παγκόσμια ανθρώπινη κατάκτηση. Απλά ΣΠΑΡΤΗ. Μοναχική, γενναία, άτρωτη, απόλυτη, ανένδοτη, ακατάδεχτη, ανεξερεύνητη, κρυμμένη, δίκαιη, σκληρή, εσωστρεφής, αδιαπέραστη, σκοτεινή, μυστηριώδης, μαγική.
Και φθάνοντας στις εκδηλώσεις του σήμερα. Ναι, η Σπάρτη ουδόλως έχει εξαγοράσει, έστω και στο ελάχιστο, την υπόστασή της και δυστυχώς δεν έχει αντάξιό της τίποτα παρά μόνο το όνομά της και μερικά σπαράγματα.
Αυτές οι εκδηλώσεις λοιπόν, το φεστιβάλ όπως και αν λέγεται, κινητοποιεί και συνειδητοποιεί, δείχνει το τι μπορούμε, αξίζουμε και πρέπει να κάνουμε οι Σπαρτιάτες ΟΛΟΙ ΜΑΖΙ.
Σε κάποιους που, δημόσια μας είπαν, δεν αγαπάτε οι Σπαρτιάτες τη Σπάρτη, απάντησα, ότι την αγαπάμε τόσο πολύ, αλλά καθένας την αγαπάει εγωιστικά μόνος του και δεν πιστεύει ότι την αγαπάει κανένας άλλος.
Ε λοιπόν σήμερα, από σήμερα, τη Σπάρτη την αγαπάμε ΟΛΟΙ ΜΑΖΙ.
Αυτή η γιορτή που γίνεται σήμερα εδώ και απευθύνεται σε όλους τους Σπαρτιάτες -και κάθε Λάκωνας είναι Σπαρτιάτης – μπορεί να απευθυνθεί και στην υπόλοιπη Ελλάδα, στην Ευρώπη, σε όλο τον κόσμο. Χιλιάδες νέοι απ’ όλο τον κόσμο θέλουν να έρθουν εδώ, για μια βουτιά στον Ευρώτα [όταν κυλάει], για να κρυφτούν στα καλάμια του, για μια εβδομάδα Σπαρτιάτικης αγωγής και διατροφής, για μια συμμετοχή στη Σπαρτιατική ίλη, για μια ψευδαίσθηση ότι είναι Σπαρτιάτες, νομικοί και φοιτητές να διαλεχθούν στην αγορά της Σπάρτης για την πανευρωπαϊκή πρώτη ιερή ρήτρα των πολιτευμάτων, φιλόσοφοι να περιδιαβούν τα μονοπάτια του Μυστρά αναλύοντας τον Πλάτωνα, αναζητώντας τον Πλήθωνα, εκεί στο εκρηκτικό ηλιοβασίλεμα του Βυζαντίου, που ήταν συνάμα και φωτεινή σύντομη ανατολή, ρομαντικοί να αναζητήσουν στα παλάτια τον Κωνσταντίνο το 11ο και την κρυφή αρραβωνιαστικιά του, τη δική μας την Άννα Νοταρά, ερωτευμένοι να κρυφτούν στη Κρανάη πριν τον απόπλου, χιλιάδες δρομείς να τρέξουν στη διαδρομή του «Σπάρταθλον», πόσοι …πόσοι….θα έρχονταν εδώ, καθένας για το δικό του λόγο, αν ξεθάβαμε λίγο τη Σπάρτη από το χώμα, αν τους φανερώσουμε τη Σπάρτη που διαβάζουν, που ακούνε και δεν τη βλέπουν, αν γκρεμίζαμε τα τείχη και ανοίγαμε περισσότερο τις πύλες…
Θα τις ανοίξουμε τελικά; Φαίνεται ότι το θέλουμε, το επιχειρούμε και κάποτε, σύντομα, θα γίνει. Η Σπάρτη δεν μπορεί να παραμείνει άλλο κρυμμένη.
Σας ευχαριστώ.
Τελικά δεν απόφυγα τις φωτοβολίδες. Μιλώντας για τη Σπάρτη εκτινάχτηκαν μόνες τους.
Μαντώ Μπελεγρή
Περιφερειακή Σύμβουλος Πελοποννήσου, Υπεύθυνη Πολιτισμού και Τουρισμού
