Γράφει ο Κωνσταντίνος Πορφύρης,
Λογιστής
Η ώρα των δηλώσεων έφτασε, (άνοιξε το σύστημα του taxis 19/4/218) και όπως μας συνηθίζουν τα τελευταία χρόνια οι ιθύνοντες του Υπουργείου Οικονομικών πρώτα ανοίγει το σύστημα υποβολής των δηλώσεων και μετά βγαίνουν οι απαραίτητες οδηγίες και «ανεβαίνουν» τα στοιχεία που χρειάζονται για την ορθή υποβολή του εντύπου Ε1. Ας δούμε λίγο τι ισχύει με τους αγρότες όμως…
Μέχρι και το έτος 2013 οι αγρότες είχαν περιορισμένες φορολογικές υποχρεώσεις, σχεδόν ανύπαρκτες θα έλεγα. Από 1/1/2014 όμως και ελέω μνημονίων, αφού πήρε η μπάλα μισθωτούς, συνταξιούχους και επαγγελματίες ήρθε η ώρα να αλλάξει και το σύστημα φορολόγησης των αγροτών και όπως έχει παγιωθεί πλέον κάθε χρόνο συνεχίζει να αλλάζει..
Για το έτος 2018 λοιπόν, οι αγρότες που έχουν ακαθάριστα έσοδα άνω των 15.000 ευρώ, (συμπεριλαμβανομένων και αμοιβών από εργόσημο), ή εισπράξουν σε ένα έτος επιδοτήσεις άνω των 5.000 ευρώ (συμπεριλαμβανομένων και των αναδρομικών), εντάσσονται στο κανονικό καθεστώς ΦΠΑ. Αυτό σημαίνει πως θα προσδιορίζουν τα καθαρά κέρδη τους με έσοδα – έξοδα όπως κι οι λοιποί επαγγελματίες. Απαλλάσσονται βέβαια από την τήρηση βιβλίων, αλλά αυτό ήταν ένα καθαρά επικοινωνιακό τρικ, γιατί στην πράξη είναι ανέφικτο..
Κυριότερα έσοδα των αγροτών είναι, οι επιδοτήσεις (ακολουθεί ανάλυση), εκκαθαρίσεις, τιμολόγια που εκδίδουν οι αγρότες, αυτοτιμολογήσεις, κλπ.
Κυριότερα έξοδα είναι, οι εισφορές ΕΦΚΑ/ΟΓΑ, ΕΛΓΑ, ΤΟΕΒ, εργόσημα, λιπάσματα, τροφές για ζώα, εργαλεία, καύσιμα – servis – ασφάλειες αγροτικών αυτοκινήτων και τρακτέρ, ενοίκια μίσθωσης αγρών, κινητά, ΔΕΗ αγροτεμαχίων, κλπ.
Ακόμα οι αγρότες του κανονικού καθεστώτος έχουν το δικαίωμα της επιστροφής του ΦΠΑ, καθώς και της απαλλαγής του σε αγαθά επένδυσης, όπως αγορά τρακτέρ, αγροτικού αυτοκινήτου, μηχανημάτων, θερμοκήπια, κλπ.
Η κλίμακα φορολογίας των καθαρών κερδών είναι:
Εισόδημα Φορ. Συντελεστής
0 – 20.000 22%
20.001 – 30.000 29%
30.001 – 40.000 37%
> 40.001 45%
Από 12.000 ευρώ και άνω καθαρό εισόδημα, επιβάλλεται και εισφορά αλληλεγγύης με την ακόλουθη κλίμακα:
Εισόδημα Εισφ. Αλληλεγγύης
0 – 12.000 0%
12.001 – 20.000 2,20%
20.001 – 30.000 5,00%
30.001 – 40.000 6,50%
40.001 – 65.000 7,50%
65.001 – 220.000 9,00%
> 220.000 10,00%
Σε αντίθεση με τους λοιπούς επαγγελματίες όμως, οι αγρότες έχουν αφορολόγητο 8.636 ευρώ για φορολογούμενο (άγαμο/έγγαμο) χωρίς παιδιά, 8.863 ευρώ με ένα παιδί, 9.091 ευρώ με δυο παιδιά, 9.545 ευρώ με τρία παιδιά και άνω. Αφορολόγητο βέβαια έχουν μόνο οι κατ επάγγελμα αγρότες και για το «χτίσιμο» του αφορολογήτου απαιτούνται δαπάνες κι έξοδα με ηλεκτρονική συναλλαγή και μέσα πληρωμής καρτών.
Η βασική ενίσχυση φορολογείται από το πρώτο ευρώ, ενώ οι πράσινες και οι συνδεδεμένες είναι αφορολόγητες και φορολογούνται μόνο κατά το μέρος που, αθροιζόμενες, υπερβαίνουν τις δώδεκα χιλιάδες (12.000) ευρώ. Οι λοιπές περιπτώσεις των εισοδηματικών ενισχύσεων, δεν λαμβάνονται υπόψη στον προσδιορισμό του κέρδους από αγροτική επιχειρηματική δραστηριότητα. Ορισμένες επιδοτήσεις μάλιστα (εξισωτική, πρόωρη, κλπ), εκτός των επενδυτικών ενισχύσεων/επιδοτήσεων, δύναται να καλύπτουν τεκμήρια. Οι αποζημιώσεις ΕΛΓΑ είναι αφορολόγητες στο σύνολό τους και δεν καλύπτουν τεκμήρια.
Για να χαρακτηριστεί τώρα κάποιος κατ επάγγελμα αγρότης πρέπει:
1. Να είναι κάτοχος αγροτικής εκμετάλλευσης.
2. Να ασχολείται επαγγελματικά με αγροτική δραστηριότητα κατά 30% του συνολικού χρόνου. (σε ώρες 530 το χρόνο περίπου….).
3. Να λαμβάνει από τα αγροτικά το 50% του συνολικού εισοδήματος (δεν συμπεριλαμβάνονται η κύρια σύνταξη ΟΓΑ, οι αμοιβές από παροχή με εργόσημο, οι αμοιβές εργαζομένων υπαγόμενων στην ασφάλιση του ΟΓΑ, σε τυποποιητήρια, συσκευαστήρια κ.λπ. έως 150 ημερομίσθια ανά έτος και οι αμοιβές μελών αγροτικών ή/και γυναικείων συνεταιρισμών, τα οποία απασχολούνται περιστασιακά και υπάγονται στην ασφάλιση του ΟΓΑ). Εδώ υπάρχει ένα θέμα ασυνεννοησίας μεταξύ Υπουργείου Οικονομικών και Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης, εάν π.χ. ο συνταξιούχος ΟΓΑ με σύνταξη > αγροτικά εισοδήματα το Υ.Ο. τον θεωρεί επαγγελματία αγρότη, ενώ το Υ.Α.Α. όχι! Ελπίζουμε να λυθεί κάποια στιγμή!
4. Να είναι ασφαλισμένος στον ΕΦΚΑ/ΟΓΑ (Για τους νεοεισερχόμενους στον αγροτικό τομέα, προκειμένου να χαρακτηριστούν επαγγελματίες αγρότες, δεν ισχύει το κριτήριο να είναι ασφαλισμένοι στο ΕΦΚΑ/ΟΓΑ για 2 συνεχή έτη, καθώς και το κριτήριο του εισοδήματος).
5. Να τηρεί βιβλία – αρχεία (περιλαμβάνει και όσους υπάγονται στο ειδικό καθεστώς ΦΠΑ κι ας μην τηρούν βιβλία).
Μερικά παραδείγματα:
Συνταξιούχος του ΙΚΑ με αγροτικό εισόδημα μεγαλύτερο της σύνταξης, δεν έχει αφορολόγητο και ας πληροί το εισοδηματικό κριτήριο.
Το ίδιο ισχύει και σε συνταξιούχο του Δημοσίου με αγροτικό εισόδημα μεγαλύτερο της σύνταξης.
Ο συνταξιούχος του ΟΓΑ με αναπηρία τουλάχιστον 67% ακόμα κι αν πληροί τις ανωτέρω προϋποθέσεις, δεν μπορεί να χαρακτηριστεί επαγγελματίας αγρότης. Αντιθέτως συνταξιούχος ΟΓΑ με αγροτικό εισόδημα έχει αφορολόγητο (αδιάφορο εάν είναι μεγαλύτερο ή μικρότερο της σύνταξης).
Επιχειρηματίας με ασφάλιση εκτός ΕΦΚΑ/ΟΓΑ, ακόμα κι αν πληροί τις υπόλοιπες 4 προϋποθέσεις δεν έχει αφορολόγητο, επειδή δεν είναι ασφαλισμένος στον ΟΓΑ. Όμως επιχειρηματίας με ασφάλιση στον ΕΦΚΑ/ΟΓΑ, ακόμη κι εάν δηλώνει κέρδη από την επιχείρησή του, μπορεί να έχει αφορολόγητο στα αγροτικά του εισοδήματα.
Πέρυσι για να ενημερωθεί το taxisnet και να προ-συμπληρωθεί ο χαρακτηρισμός του κατ επάγγελμα αγρότη φτάσαμε όχι στο παρά 5, αλλά στο +5, αφού ειδικά για αυτές τις περιπτώσεις μπορούσε να γίνει διόρθωση και μετά την ημερομηνία λήξης των δηλώσεων!!! Φέτος βλέπω να φτάνουμε στο +10, αφού τα έντυπα αναρτήθηκαν πριν λίγες μέρες και ο ΕΦΚΑ (δείτε εδώ) δεν μας τα λέει καθόλου καλά!
Το ποσό πάνω στο οποίο θα υπολογίσει (βάση υπολογισμού) πόσες αποδείξεις χρειάζεται ο αγρότης για να «χτίσει» το αφορολόγητο, είναι μόνο το ποσό που φορολογείται. Π.χ. αν το 2017 είχε επιδοτήσεις αφορολόγητες 10.000 ευρώ και φορολογητέα κέρδη 15.000 ευρώ, τότε για το «χτίσιμο» του αφορολογήτου απαιτούνται δαπάνες με ηλεκτρονικά μέσα πληρωμής (πιστωτικές/χρεωστικές κάρτες για POS, e-banking, μηχανήματα easy-pay, πάγιες εντολές, πληρωμή στο ταμείο, κλπ) μόνο για το εισόδημα των 15.000 ευρώ.
Το ελάχιστο ποσό των δαπανών προσδιορίζεται ως ποσοστό στο εισόδημα που φορολογείται, σύμφωνα με την ακόλουθη κλίμακα:
Εισόδημα (σε ευρώ) Ποσοστό ελάχιστης δαπάνης με ηλεκτρονικά μέσα πληρωμής (προοδευτική εφαρμογή)
1-10.000 10%
10.000,01-30.000 15%
30.000,01 και άνω 20% και μέχρι 30.000 ευρώ
Οπότε στο ανωτέρω παράδειγμά μας θα χρειαστεί (10.000 x 10% = 1.000 ευρώ και 5.000 x 15% = 750 ευρώ), ήτοι σύνολο 1.750 ευρώ αποδείξεις.
Εφόσον δεν μπορέσει να καλύψει το ποσό αυτό, θα υπάρξει πρόβλημα αφού θα φορολογηθεί με συντελεστή 22% στη διαφορά του ποσού που έχει συγκεντρώσει και στο ποσό που χρειάζεται. Στο ανωτέρω παράδειγμα για αποδείξεις 1.750 ευρώ x 22% = 385 ευρώ επιπλέον φόρο, που θα πρέπει να πληρώσει ο αγρότης με το εκκαθαριστικό του. Φυσικά απαιτούνται αγορές με ηλεκτρονικά μέσα πληρωμής και για τη διαφορά των τεκμηρίων κι εδώ χρειάζεται πολύ προσοχή!
Το κακό με τον αγρότη είναι πως δεν μπορεί να γνωρίζει το ακριβές ποσό των κερδών του από την αρχή της χρονιάς για να κάνει το κουμάντο του. Μπορεί παραδείγματος χάριν να πουλήσει τον Δεκέμβριο μήνα μία αξιόλογη ποσότητα προϊόντων σε καλή τιμή ή να εισπράξει επιδοτήσεις τους τελευταίους μήνες του έτους, πράγμα σύνηθες. Ακόμη χειρότερα θα είναι τα πράγματα εάν ο ΟΠΕΚΕΠΕ καταβάλει καθυστερημένα επιδοτήσεις την επόμενη χρονιά όπου σύμφωνα με το φορολογικό νόμο, ας εισπράχτηκαν καθυστερημένα, πρέπει να δηλωθούν στο έτος που ανάγονται, ώστε να φορολογηθούν στο έτος αυτό!!
Υπάρχουν επιδοτήσεις που πληρώνονται στο επόμενο έτος ή ακόμη και μετά από δύο, τρία, κλπ έτη. Με απλά λόγια μπορεί να μάθει το ακριβές ποσό που απαιτείται για το «χτίσιμο» του αφορολογήτου, μετά από χρόνια!
Τα προβλήματα δεν σταματούν εδώ, αφού ο αγρότης πληρώνει με τις κάρτες τόσο προσωπικές δαπάνες, όσο και επαγγελματικές που αφορούν την αγροτική του εκμετάλλευση. Για το χτίσιμο του αφορολόγητου σύμφωνα με το νόμο συμπεριλαμβάνονται μόνο οι δαπάνες που ορίζει ο νόμος, όπως ενδύματα, υποδήματα, σούπερ μάρκετ, λογαριασμοί ΔΕΚΟ οικίας κλπ. Σαφώς δεν συμπεριλαμβάνονται οι δαπάνες που καταχωρούνται στα βιβλία του αγρότη. Θέλει προσοχή ακόμα, γιατί οι αγορές που γίνονται από την «Κάρτα του Αγρότη» που εκδίδουν οι τράπεζες αφορά αποκλειστικά επαγγελματικές αγορές και δεν υπολογίζονται για το «χτίσιμο» του αφορολογήτου οι αγορές αυτές.
Στις φετινές δηλώσεις οι κωδικοί 049 και 050 του εντύπου Ε1 δεν προ-συμπληρώνονται από τη φορολογική Διοίκηση, αλλά οι ίδιοι οι φορολογούμενοι υπολογίζουν το σύνολο και το αναγράφουν. Θα αναρτά το taxis ότι στοιχεία έχει, όμως επειδή οι τράπεζες δεν μπορούν να διαχωρίσουν τις δαπάνες (αγροτικές ή μη, e-banking, κλπ) θα έχει την δυνατότητα ο αγρότης να αναγράψει το σωστό ποσό, εφόσον πληρούν τις προϋποθέσεις βέβαια.
Μετά από όλα αυτά τα ωραία!, βρίσκομαι σε ένα τεράστιο δίλημμα.
«Κάθε πέρυσι και καλύτερα» ή «κάθε φέτος και χειρότερα»;;;;!!!
