Ο ΟΗΕ το 2007 καθιέρωσε την ημέρα Αγρότισσας που κάθε χρόνο τιμάται στις 15 Οκτωβρίου για να υπενθυμίζει την συμβολή της γυναίκας στην αγροτική παραγωγή αλλά και γενικότερα στη κοινωνία. Ο στόχος είναι διπλός: Πρώτον επισημαίνεται η συνεισφορά της Αγρότισσας στον τομέα της διατροφής και ανάπτυξης. Δεύτερον προσπαθεί να αφυπνίσει τη διεθνή κοινή γνώμη για τα προβλήματα που καλούνται να αντιμετωπίσουν οι αγρότισσες καθημερινά στη ζωή τους.
Σύμφωνα με τον Οργανισμό Τροφίμων και Γεωργίας (FAO) το 50% των τροφίμων παγκοσμίως παράγεται από τις γυναίκες. Στην Αφρική το ποσοστό αυτό ανεβαίνει στο 80-90% και στην Ασία το 60%. Στην Ευρωπαϊκή Ένωση το 42% του αγροτικού κόσμου είναι γυναίκες. Λίγες όμως είναι ιδιοκτήτριες ή μετέχουν σε κέντρα αποφάσεων. Στην Ελλάδα όπου το ποσοστό του αγροτικού πληθυσμού είναι υψηλότερο η συμμετοχή των γυναικών είναι περίπου στο 40%.
Με βάση μελέτη της Παγκόσμιας Τράπεζας εάν οι γυναίκες είχαν την ίδια εκπαίδευση με τους άνδρες παγκοσμίως, θα είχαμε αύξηση των αποδόσεων στις καλλιέργειες κατά 22%. Επίσης αν οι γυναίκες ήσαν ιδιοκτήτριες γεωργικών εκτάσεων και είχαν πρόσβαση στις νέες τεχνολογίες, στις αγορές, αλλά και στις χρηματοδοτήσεις, ο πληθυσμός που πεινάει θα μειωνόταν κατά 100-150 εκατομμύρια άτομα. Η μελέτη αυτή αναδεικνύει ξανά την επιτακτική ανάγκη για ισότητα στα δύο φύλα σε όλα τα πεδία της καθημερινής ζωής (εκπαίδευση, υγεία, εργασία κτλ).
Στην Ελλάδα κατά το παρελθόν ο ρόλος της Αγρότισσας ήταν σε πολλά επίπεδα και ιδιαίτερα αυτός της μάνας Αγρότισσας. Πέρα από την ανατροφή παιδιών και τη φροντίδα του σπιτιού αλλά και των ηλικιωμένων που συγκατοικούσαν μαζί της, συμμετείχε ενεργά σε όλες τις γεωργικές εργασίες είτε αυτές αφορούσαν την καλλιέργεια κηπευτικών, δένδρων, σιτηρών, είτε στην εκτροφή του ζωικού κεφαλαίου. Πρώτη ξυπνούσε το πρωί και τελευταία κοιμότανε το βράδυ. Και βέβαια είχε απέναντί της μια ανδροκρατούμενη κοινωνία η οποία της ασκούσε μια καταπίεση μη αναγνωρίζοντας τον τριπλό της ρόλο (μητέρα, εργαζόμενη, συμμέτοχος στα κοινωνικά δρώμενα) και διαιωνίζοντας τα ανδρικά προνόμια. Όπως αναφέρει ο Ι.Μ. Παναγιωτόπουλος “Η χωριάτισσα μάνα ήταν η αλευτέρωτη σκλάβα. Η πατροπαράδοτη δομή της οικογένειας επίεζε την γυναίκα και σχημάτιζε μια λεόντειο εταιρία όπου ο άνδρας είχε όλα τα δικαιώματα.” Προσωπικά έχω βιώσει την μεγάλη συμβολή της Αγρότισσας σε δύο επίπεδα. Το πρώτο αφορά τους γονείς μου αγρότες αλλά και ολόκληρο το χωριό μου Βέρβενα Αρκαδίας, και το δεύτερο ως Γεωπόνος στην ΑΤΕ όπου ο πολλαπλός ρόλος της γυναίκας στήριζε τα θεμέλια της οικογένειας.
Στην Ασία και Αφρική είναι βέβαιο ότι οι συνθήκες για την Αγρότισσα εξακολουθούν να είναι σκληρές τόσο από τις ιδιομορφίες του κλίματος όσο και από το κοινωνικο-οικονομικό περιβάλλον.
Σήμερα στην Ελλάδα, η θέση της Αγρότισσας έχει βελτιωθεί σημαντικά σε σχέση με το παρελθόν. Αυτό δεν σημαίνει βέβαια ότι οι επικρατούσες συνθήκες στο γεωργικό χώρο δεν είναι δύσκολες, ασταθείς και απρόβλεπτες. Η εκμηχάνιση της Ελληνικής Γεωργίας, η βελτίωση του εισοδήματος όσων απασχολούνται στον αγροτικό τομέα και η σύγκλιση των τρόπων διαβίωσης γεωργικού και αστικού χώρου είναι σήμερα μια πραγματικότητα. Φυσικά πάντα υπάρχουν περιθώρια βελτίωσης και οι γυναίκες το αποδεικνύουν καθημερινά τόσο σε ατομικό επίπεδο όσο και σε συλλογικό αφού οι Γυναικείοι Συνεταιρισμοί στη χώρα μας από 71 το 2000 σήμερα είναι 141 με ικανοποιητικά αποτελέσματα.
ΤΥΡΟΒΟΛΑΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ
ΣΥΝ/ΧΟΣ ΓΕΩΠΟΝΟΣ ΑΤΕ
