Όταν πριν χρόνια γνώρισα την πεθερά μου, παλιά μοδίστρα της Σπάρτης, και της είπα πως είμαι Αιγυπτιώτης, η σκέψη της ταξίδεψε αμέσως πίσω, στα νεανικά της χρόνια, όταν πήγαιναν στα Τσίντζινα για να δουν τις πλούσιες Αιγυπτιώτισσες και να ¨αντιγράψουν¨ τα ρούχα τους.
Σήμερα λοιπόν θα επιστρέψουμε ακόμη πιο πίσω στο χρόνο, περισσότερο από έναν αιώνα, για να διαβάσουμε μια ιουλιάτικη ανταπόκριση από τα Τσίντζινα από τον ανταποκριτή Λέανδρο της αθηναϊκής εφημερίδας ¨Σκριπ¨, που δημοσιεύτηκε στις 4 Αυγούστου του 1908. Μια ανταπόκριση ύμνο στα Τσίντζινα, ύμνο στους λεβέντες και τις λεβέντισσες του χωριού, ύμνο στο μεγάλο ευεργέτη της Σπάρτης Ιωάννη Γρηγορίου.
Μια φορά κι έναν καιρό λοιπόν, διατηρώντας την ορθογραφία της εποχής :
¨Κοσμοπλημμυρισμένα πάλιν εφέτος τα Τσίντζινα. Κόσμος από χίλια δυο μέρη ήλθε πάλι για να περάση τους μήνες του καλοκαιριού, μέσα στα κατάψυχρα νερά του δασοσκεπασμένου χωριού. Και από την Αίγυπτον και από την Αμερική ακόμη ξεκίνησαν και φέτος όπως ξεκινούν κάθε καλοκαίρι, καραβάνια ολόκληρα Τσιντζινιωτών για το δροσόλουστο χωριό τους. Και από τα καραβάνια αυτά, οι περισσότεροι είνε νέοι λεβέντες, με πολλά δολλάρια και με Εγγλέζικες λίρες, που έρχονται με σκοπό να βρουν μέσα στη δροσιά και στη φρεσκάδα του χωριού των και τις δροσερές και φρέσκες Τσιντζινιοτοπούλες, τις μικρές ώμορφες που τις είχαν καθημερινό όνειρο τους στα ξένα. Και γάμοι και γλέντια κάθε μέρα δίνουν και παίρνουν. Και τουφεκίδι αδιάκοπο, για ν΄ αντιλαλούν οι ρεμματιές και τα βουνά στη βοή που σκορπιέται και διαλαλεί την ευτυχισμένη ένωση των ξενητεμμένων παιδιών με τις κοπέλλες του χωριού και μετά το γλέντι του καλοκαιριού, μπαρκάρισμα στο Αιγυπτιακό και στου Μεσσαζερή τα ευτυχισμένα ζευγάρια για τα ξένα, πάλι για τα δολλάρια και τις στερλίνες. Η ωραία Τσιντζινιοτοπούλα με την ολόλευκη τσεμπερούλα και με τις πολύχρωμες χάντρες, φεύγει για να ξαναγυρίση ύστερα από κάποια χρόνια, με καπέλλα και με μαργαριτάρια, αληθινή κυρία του κόσμου με πλούσιες τουαλέττες και με αμερικανικό (;) σε όλα της !
Γεμάτα ομορφιά και τρέλλα τα Τσιντζινιώτικα πανηγύρια. Ένα μεγάλο πλακόστρωτο και πλατανοφυτευμένο χοροστάσιο, μαζεύει στις μεγαλείτερες γιορτές του καλοκαιριού, ολόκληρα χωριά με βιολιά και με νταούλια ένα από τα πιο αλησμόνητα θεάματα χαράσσεται στη μνήμη του ξένου που τυχαίνει για πρώτη φροά στα περίφημα αυτά πανηγύρια του μεγάλου χωριού. Χορός από 4 και 5 γύρους ή νύρους – όπως τους λένε σε κάποιο Τσιντζινιώτικο τραγούδι – πιάνει ολόκληρο το χοροστάσιο. Εκεί αδελφώνεται και αγκαλιάζεται σφιχτά το ημίψηλο με το φέσι και με το μεταξωτό μαντηλάκι που σκεπάζει το κεφάλι του λεβέντη του βουνού. Το κολλάρο με το φαρδογιακά του φαρδοπουκαμίσου, η τσεμπερούλα με το καπελλίνο, οι χάντρες με τα διαμάντια και τα μαργαριτάρια, και το αστραφτερό λουστρίνι με το τσαρούχι. Μαγευτική εικόνα ποικιλόχρωμη και ζωηρή ! Ζωγραφιά ζωντανή που δείχνει ταιριασμένα αρμονικά, τα Νιουγιορκέζικα και τα Ρωμέϊκα μπιχλιμπίδια !
Εκεί επάνω στο μεγάλο χοροστάσιο παλεύει η ευμορφιά της Τσιντζινιοτοπούλας με την ωμορφιά που έρχονται να δείξουν οι κοπέλλες των γειτονικών χωριών, εκεί επάνω οι λεβέντες του χωριού μετρούν τη λεβεντιά τους με τους λεβέντες των γειτονικών χωριών.
Και στην ωμορφιά και στο χορό οι Τσιντζινιοτοπούλες παίρνουν τα πρωτεία ακούραστες και γεμάτες χάρες στο χορό τους, ξανθές και μαυρομμάτες στην ωμορφιά τους, ξεχωρίζουν και στολίζουν στο πυκνό μάζεμμα του χοροστασιού. Άσπρες ξανθές με μαύρα μάτια δείχνουν στα έκπληκτα μάτια του ξένου τον τύπο της πιο δυσκολόβρετης ελληνικής ωμορφιάς.
Εκεί επάνω στο χοροστάσιο που τις βλέπει κανείς να λάμπουν από τα πάγκαλα φυσικά στολίδια των, δικαιώνει με όλη του την καρδιά τους ξενητεμμένους που περιμένουν με λαχτάρα την ώρα και τη στιγμή που θα γυρίσουν στην πατρίδα για να πάρουν τις διαλεχτές της καρδιάς των. Μπρος στα κάλλη τ΄ είν΄ ο πόνος ! Μπρος στα κάλλη της Τσιντζινιοτοπούλας, μούντζα νάχει το ταξείδι του Ωκεανού ! Και στους τρόπους και στα φερσίματα πρώτες, βρίσκω μία ευκαιρία να γνωρίσω μερικές στο αρχοντόσπιτο του λεβεντανθρώπου κ. Παναγ. Ανδριτσάκη όπου είχα πρόσκληση την ημέρα της γιορτής του γυιού του Ηλία, νέου εμπορευόμενον στην Αίγυπτο, γεμάτου λεβεντιά, καρδιά και λίρα ! Βρίσκω εκεί την ευκαιρία να θαυμάσω κορίτσια που τα παράθυρα τους σκεπάζει ο ίσκιος του πεύκου και του ελατιού. Εκεί νοιώθω βαθειά μια μεγάλη αλήθεια που δεν θέλουν πολλοί να την χωνέψουν, ότι εκείνο που όλοι σήμερα ονομάζομε ευγένεια, είναι χάρισμα φυσικό και όχι φτειαστό…
Έχουν και εκατομμυριούχους τα Τσίντζινα. Ένας απ΄ αυτούς είνε και ο κ. Γρηγορίου, ο γνωστός της Αιγύπτου μεγαλέμπορος. Η Σπάρτη τον γνωρίζει από το μισό εκατομμύριο φράγκα που της εχάρισε πέρυσι για Επαγγελματική Σχολή και από μερικές χιλιάδες που χάρισε στο Μουσικό και Γυμναστικό Σύλλογο της, του οποίου πρόεδρος είνε άλλος Τσιντζινιώτης, ο δικηγόρος κ. Νικόλ. Γεράσιμος. Στην πατρίδα του στα Τσίντζινα έκαμε ένα σωστό μέγαρο που χρησιμεύει τώρα για Σχολείο και με πολλές ακόμη χιλιάδες δραχμές, εγέμισε το κηποστολισμένο χωριό του με μαρμαρόκτιστες βρύσες. Οι Τσιντζινιώται τον λατρεύουν και περιμένουν μεγάλα πράγματα ακόμη για το χωριό τους από την μεγάλην καρδιά και την πολυχρυσωμένη τσέπη του μεγάλου αυτού συμπατριώτου των.
Περιμένουν να ιδούν αμάξι και αυτοκίνητο ακόμη να μπαίνη στο χωριό τους και κατά τα λεγόμενα πολλών που μπορούν να γνωρίζουν πράγματα, δεν θα περάση πολύς καιρός για να γίνη πράγμα το όνειρο. Με εκατό χιλιάδες δραχμές γίνεται – σύμφωνα με πολύ σωστούς λογαριασμούς μηχανικών – δρόμος για αμάξι και για αυτοκίνητο ακόμη από ένα σταθμό του δημοσίου δρόμου Σπάρτης – Τριπόλεως, από το Βουρλιά και από τα χωριά Βασσαρά και Βέρροια έως στα Τσίντζινα χωρίς να χρειασθούν μεγάλα τεχνητά έργα, γιατί ο τόπος είνε ομαλώτατος. Και ο δρόμος αυτός φαίνεται ότι πολύ γρήγορα θα γίνη επί του κ. Γρηγορίου και θα κάμη τα Τσίντζινα το πιο πολυσύχναστο χωριό της Ελλάδος, γιατί τότε η συγκοινωνία θα κάμη ευκολωτάτη την απόλαυση των χαρισμάτων, με τα οποία επλούτισεν η φύσις το μαγευτικό αυτό χωριό του Πάρνωνος.
Νίκος Νικηταρίδης
Πολιτικός Επιστήμονας
Συγγραφέας – Ερευνητής
Τέως Αντιπρόεδρος Συνδέσμου Αιγυπτιωτών Ελλήνων
