Πριν λίγες ημέρες και ενώ καθόμουνα σε μια όμορφη καφετέρια στην πλατεία της Σπάρτης, άκουσα άθελα μου τη συζήτηση δύο νεαρών στο διπλανό τραπέζι. Και ενώ μιλούσαν με τα καλύτερα λόγια για το site apela.gr, αναρωτιόντουσαν που όφειλε αυτό την ονομασία του.
Τα τελευταία λόγια που μπόρεσα ν ακούσω, είναι ότι θα το έψαχναν στο διαδίκτυο.
Για τη διευκόλυνση τους λοιπόν και επειδή γενικότερα η “επανάληψη μήτηρ πάσης μαθήσεως”, ας θυμηθούμε τι ήταν η Απέλλα:
Οι κυριότερες αρχές στην Αρχαία Σπάρτη ήταν η Βασιλεία, η Γερουσία, η Απέλλα και οι Έφοροι.
Η Απέλλα ήταν η σπαρτιάτικη εκκλησία, κατ αντιστοιχία με την εκκλησία του δήμου των άλλων ελληνικών πόλεων – κρατών. Η γενική αυτή συνέλευση λοιπόν όλων των γενών της Σπάρτης λάμβανε χώρα πιθανώς μία φορά το μήνα στην αγορά (σε χώρο ακάλυπτο για να μην διασπάται η προσοχή των συνερχομένων) και συμμετείχαν σ αυτήν όλοι οι Σπαρτιάτες πολίτες άνω των 30 ετών.
Κατά τους παλαιότερους χρόνους προεδρευόταν από τους βασιλείς και κατά τους ιστορικούς χρόνους από τους εφόρους. Αρχικά είχε την κυριαρχική εξουσία στη Σπάρτη, ενώ αργότερα αυτή περιορίστηκε, με τους βασιλείς και τη γερουσία να έχουν πλέον τη δυνατότητα ακύρωσης των ψηφισμάτων της.
Η Απέλλα έπαιρνε δια βοής αποφάσεις περί πολέμου και ειρήνης, περί εκστρατείας και σπονδών, περί των σχέσεων της Σπάρτης με άλλες πόλεις, περί απελευθέρωσης ειλώτων και αντιλογιών περί βασιλείας, όριζε τον αρχηγό εκάστης στρατιάς, εξέλεγε τους γέροντες και τους εφόρους και ψήφιζε τους νόμους. Δεν είχε όμως το δικαίωμα αντιλογίας προς τους βασιλείς, γέροντες και εφόρους, που μόνο αυτοί είχαν το δικαίωμα να αγορεύουν σ αυτήν.
Δεν ξέρω αν σήμερα θα μπορούσαν να συσταθούν τέτοιου είδους εκκλησίες του δήμου τοπικά και κυρίως πανελλαδικά. Μέσω διαδικτύου όμως, τουλάχιστον η γνώμη των πολιτών για διάφορα θέματα που άμεσα τους αφορούν πιστεύω πως εύκολα θα μπορούσε να ζητηθεί από τις τοπικές αρχές και την κεντρική εξουσία.
Φαίνεται όμως πως αυτό το “αυτοδιοίκηση” σταματά στις εξώπορτες των δημαρχείων, ενώ για τους ταγούς της βουλής τα περί “λαϊκής ετυμηγορίας” ξεχνιούνται λίγο μετά το κλείσιμο των καλπών…
Νίκος Νικηταρίδης
