Κάθε φορά που η αγαπημένη φίλη Ποτούλα μου στέλνει ενημερώσεις περί τις ποδηλατοδράσεις στη Σπάρτη, πραγματικά αισθάνομαι μια ιδιαίτερη ευχαρίστηση και αξίζουν ειλικρινά συγχαρητήρια σε εμπνευστές, διοργανωτές και συμμετέχοντες.
Ικανοποίηση επίσης που προκαλεί η γνώση πως οι πωλήσεις ποδηλάτων στην Ελλάδα τα τελευταία χρόνια έχουν αυξηθεί, κάτι που σημαίνει πως η κρίση έφερε τουλάχιστον ένα θετικό αποτέλεσμα, αφού έστρεψε τους συμπατριώτες μας σε πιο καθαρούς και υγιεινούς τρόπους μετακίνησης. Διότι το ποδήλατο, και το περιβάλλον δεν μολύνει, και το σώμα γυμνάζει, κάτι που έχουν ανάγκη τόσο οι πόλεις, όσο και όλοι εμείς.
Θα μου πείτε πως αυτή η εξέλιξη είναι μεν θετική, αλλά για να κινηθούν τα ποδήλατα, χρειάζονται από τη μια ποδηλατοδρόμοι και από την άλλη η κατάλληλη παιδεία συμπεριφοράς των οδηγών αυτοκινήτων προς αυτά.
Αν και δεν είμαστε, ούτε προσωπικά πιστεύω πως θα γίνουμε ποτέ, Ισπανία σε αυτόν τον τομέα, ελπίζω πως οι σχετικές διακηρύξεις των σχετικών φορέων-ταγών πάνω στο θέμα, έστω και σε κάποιο ποσοστό θα υλοποιηθούν αυτή τη φορά και κάποιοι ποδηλατοδρόμοι, μικροί σε μέγεθος και έκταση, θα κάνουν σεμνά την εμφάνιση τους.
Όσο για την παιδεία και τη γενικότερη συμπεριφορά των κάθε λογής μηχανοκίνητων, ε, ας μη τα θέλουμε κι όλα δικά μας… Διότι σε μια χώρα όπου έχει μετρηθεί ως μικρότερο χρονικό διάστημα, αυτό μεταξύ του φαναριού που ανοίγει πράσινο και του κορναρίσματος του δεύτερου στη σειρά αυτοκινήτου, η ελπίδα για αλλαγές συμπεριφοράς κίνησης στους δρόμους είναι εξόχως ασήμαντη.
Από την άλλη φαίνεται πως το ποδήλατο μπαίνει στη νεοελληνική καθημερινότητα. Οι γυναίκες, με το καλαθάκι μπροστά, πηγαίνουν μ΄ αυτό στα σούπερ-μάρκετ. Οι άντρες στην Αθήνα οδηγούν μέχρι τον πλησιέστερο σταθμό μετρό και τα παρκάρουν απ΄ έξω μέχρι την ώρα της επιστροφής από τη δουλειά. Τα παιδιά προτιμούν αυτόν τον τρόπο μετακίνησης προς το σχολείο, αντί τα σχετικά λεωφορεία. Οικογένειες ποδηλατούν τις Κυριακές σε εξοχικά κυρίως μέρη. Ομάδες ποδηλατών κινούνται μαζικά και οργανωμένα ιδιαίτερα τις νύχτες… Καθυστερημένη εξέλιξη; Μπορεί. Αλλά κάθε εξέλιξη, και ιδίως ¨πράσινη¨, όσο καθυστερημένη κι αν θεωρηθεί, δεν παύει να είναι θετική.
Κι ας μη ξεχνάμε πως το μπροστινό γρανάζι του ποδηλάτου ονομάζεται ¨ανάπτυξη¨, ενώ το πισινό ¨ελεύθερο¨, και κάθε ¨ελεύθερη ανάπτυξη¨ συμβάλει στην πρόοδο ή έστω στην τροφοδότηση του ατόμου με κουράγιο, σ΄ αυτούς του χαλεπούς καιρούς…
Δεν ξέρω αν η αύξηση στις πωλήσεις ποδηλάτων βάλει την ήδη συρρικνωμένη αγορά αυτοκινήτων. Όμως η δυνατότητα επιλογής που σου παρέχει ή μάλλον πρέπει να σου παρέχει το κράτος προς μια τέτοια κατεύθυνση είναι τελικά το ζητούμενο.
Γιατί μονάχα τότε θα αισθανθείς πραγματικά ελεύθερος να αποφασίσεις αν θα προχωρήσεις μπροστά με μια γκρίζα, γεμάτη καυσαέριο και ακριβή ελέω βενζίνης γκαζιά ή με μια λευκή, γεμάτη σφρίγος μυών, καθαρή ορθοπεταλιά !
Και για μια τέτοια επιλογή έφθασε επιτέλους η ώρα και για την Ελλάδα. Γιατί, περί των οικονομικών, που θα πάει κάποια στιγμή θα γυρίσει ο τροχός, ενώ για το περιβάλλον και για τους εαυτούς μας η ρόδα γυρίζει τώρα και πρέπει να αποφασίσουμε άμεσα αν για μια έστω φορά ποντάρουμε λογικά…
ΥΣΤΕΡΟΓΡΑΦΟ : Το ποδήλατο για πολλές δεκαετίες αποτελούσε το μέσο μεταφοράς των ταχυδρόμων. Έτσι, για να τιμήσουν και αυτή την έκφανση χρήσης τούτου του οικολογικού μέσου μετακίνησης, τα ΕΛΤΑ κυκλοφόρησαν πρόσφατα μια σχετική αναμνηστική σειρά γραμματοσήμων. Με την ευκαιρία αυτή λοιπόν, ας θυμηθούμε λίγα στοιχεία από την ιστορία του : Το 1817 o Baron von Drais εφηύρε μια ποδοκίνητη, εξολοκλήρου ξύλινη μηχανή για να τον βοηθάει να τριγυρνάει ταχύτερα στους βασιλικούς κήπους, η οποία αποτελούταν από δύο ιδίου μεγέθους τροχούς σε σειρά, με τον μπροστινό δυνάμενο να πηδαλιουχηθεί, τοποθετημένοι σε ένα πλαίσιο. Η μηχανή αυτή έγινε γνωστή ως Draisienne ή ¨hobby horse¨. Η επόμενη δίτροχη μηχανή εμφανίστηκε το 1865, όταν πετάλια εφαρμόστηκαν απευθείας στον μπροστινό τροχό, η οποία και έμεινε γνωστή ως velocipede ή ¨fast foot¨. Το 1870, με τη μεταλλουργία να προοδεύει, δημιουργήθηκε μία σχετική μηχανή με όλα τα μέρη της μεταλλικά. Τα πετάλια παρέμεναν βέβαια στη μπροστινή ρόδα, αλλά τα στέρεα ελαστικά και οι μεγάλες ακτίνες του μεγάλου μπροστινού τροχού παρείχαν μια ομαλότερη κίνηση. Αυτή η μηχανή είναι που ονομάστηκε πρώτη ποδήλατο (bicycle ήτοι ¨two wheel¨) και παρόλη την ακριβή τιμή της έγινε αρκετά δημοφιλής τη δεκαετία του 1880. Λίγο αργότερα έκαναν την εμφάνιση τους και τα τρίκυκλα, τα οποία χρησιμοποιούσαν κυρίως οι κυρίες. Σιγά – σιγά άρχισαν οι βελτιώσεις στο σχεδιασμό, με τους δύο τροχούς να έχουν πλέον το ίδιο μέγεθος, ενώ ο J. Dunlop ανακάλυψε το ελαστικό με σαμπρέλα. Ήταν δε τόσο δημοφιλής η ποδηλασία κατά τις δεκαετίες 1880-1890, ώστε οι Αμερικανοί ποδηλάτες ίδρυσαν τη League of American Wheelman, η οποία πιέζοντας για καλύτερους δρόμους άνοιξε κυριολεκτικά το δρόμο για την αυτοκινητοβιομηχανία. Μετά τον Α΄ π.π. πλασαρίστηκαν τα παιδικά ποδήλατα από κατασκευαστές σαν τους Mead, Sears Roebuck και Montgomery Ward, αναζωογονώντας τη σχετική βιομηχανία, ενώ οι ποδηλάτες κατά περιόδους εξοικειώθηκαν με διάφορους τύπους ποδηλάτων, όπως το ¨english 3-speed¨ κατά το ΄50-΄70, το ¨10-speed derailleur¨ το ΄70 και το ¨mountain bike¨ σήμερα.
Νίκος Νικηταρίδης
