Η μόδα της γενειάδας – σιμά μ΄ αυτήν των τατουάζ – έχει ¨σκεπάσει¨ στις μέρες μας τα ανδρικά πιγούνια, επώνυμα και ανώνυμα, σ΄ ολάκερο τον κόσμο. Η ¨ιστορία¨ όμως αυτή δεν είναι καινούργια, αφού η συνήθεια της γενειάδας χάνεται στα βάθη των αιώνων. Και όπως όλες οι μόδες, έρχεται και παρέρχεται…
Κάτι τέτοιο συνέβαινε και στα 1878, όταν και στην αλεξανδρινή εφημερίδα ¨Ελπίς¨ (8-20 Μαΐου) δημοσιεύτηκε σχετικό άρθρο με τίτλο ¨γενειάς¨, άρθρο που αφού έκανε ανασκόπηση στην ιστορική της διαδρομή, τόνιζε πως ως μόδα της εποχής όχι μόνο έκανε καλό στα δόντια (sic!!!), αλλά αποτελούσε και αρμόζουσα στους άνδρες συνήθεια.
Αξίζει λοιπόν να το παραθέσουμε, διατηρώντας την ορθογραφία της εποχής, ελπίζοντας πως άμα κάνει τον κύκλο της, η νέα αυτή μόδα θα ξαναεμφανιστεί πάλι σε 150 χρόνια. Εκτός βέβαια, αν συνεχίσουν οι ταγοί μας να ασχολούνται με τρίχες, κι ως άλλοι Πέτροι, την φορολογήσουν κι αυτή…:
¨Η χρησιμότης της γενειάδος υπήρξεν εις πάντας τους αιώνας, αν και η ενέργεια της δεν είναι γνωστή. Φαίνεται δ΄ ότι ετέθη πέριξ του στόματος, όπως οι βλεφαρίδες πέριξ των οφθαλμών.
Παρετηρήθη ότι μεταξύ των ανατολιτών, οίτινες γενικώς ξυρίζουσι την κεφαλήν και αφίνουσι την γενειάδα, η οφθαλμία είναι κοινή ασθένεια, ενώ οι οδόντες των διατηρούνται κάλλιστα. Οι ευρωπαίοι απ΄ εναντίας ξυρίζουσι την γενειάδα και τηρούσι την κόμην. Μεταξύ αυτών δε, η οφθαλμία είναι σπανία, ενώ οι οδόντες πίπτουσι συχνότερον.
Μεταξύ των εθνών της ανατολής η γενειάς θεωρείται ως τιμή και στολισμός. Προ του Αλεξάνδρου του Μεγάλου, οι Έλληνες άφινον μακράν γενειάδα. Ο πολεμιστής όμως εκείνος ηγεμών εισήγαγε την συνήθειαν του να ξυρίζωνται, όπως μη δύνανται οι εχθροί να πιάνονται από την γενιάδα εν πολέμω ! Οι σοφοί της Ελλάδος ετήρουν αυτήν μακράν, ο δε Διογένης συνείθιζε να ερωτά τους Έλληνες εκείνους οίτινες εξυρίζοντο, εάν ισχύνοντο να θεωρώνται άνδρες.
Εις την Βρεττανίαν, μετά την εισαγωγήν του χριστιανισμού, οι κληρικοί ηναγκάσθησαν δια νόμου να ξυρίζωνται, συγγραφεύς δε του εβδόμου αιώνος, παραπονούμενος ότι οι κληρικοί ήσαν τόσο ανήθκοι, έλεγεν ότι δεν διεκρίνοντο από των κοσμικών, ει μη δια της ξυρισμένης γενειάδος!
Ο χωρισμός της Λατινικής εκκλησίας από της Ανατολικής, όστις συνέβη εν τω 8ω αιώνι, υπήρξε το σημείον προς μεγάλην μεταβολήν εις την περιποίησιν των τριχών του προσώπου. Μέχρι τούδε οι Πάπαι, αυτοκράτορες, ευγενείς (εξαιρουμένων της Αγγλίας), οι ιερείς, άφινον μακράν την γενειάδα. Ο Λέων ο 3ος όμως, δια να διακρίνηται από του Πατριάρχου της Κωνσταντινουπόλεως, εξύρισε το πρόσωπον του.
Τριάκοντα έτη μετά ταύτα, ο Γρηγόριος, εξακολουθών το αυτό σύστημα, εξέδωκε βούλαν, απαγορεύουσαν της γενειάδα και επιθέτων ποινήν επί πάντα κληρικόν, όστις ήθελε φέρει αυτήν.
Η αχρηστία της γενειάδος εις την Γαλλίαν ήρχισε μετά του Λουδοβίκου 13ου. Εις την Ρωσσίαν, ο Πέτρος ο μέγας, επιστρέψας από την ευρωπαϊκήν περιοδείαν και επιθυμών μεταρρύθμισιν μεταξύ των υπηκόων του, διέταξε να πληρόνωσι φόρον δια τη γενειάδα, παρατηρών δε ότι οι υπήκοοι του επροτίμων να πληρόνωσι τούτον, διέταξεν όπως πάντες οι αφίνοντες την γενειάδα, να υποφέρωσι τον πόνον του να εκδριζώνεται πάσα θριξ δια λαβίδος!
Οι Άγγλοι και οι Αμερικανοί ήσαν τα τελευταία έθνη άτινα ανέλαβον την συνήθειαν του να τηρώσι την γενειάδα. Την σήμερον όμως, είναι γενική η συνήθεια και πιθανόν θέλει μένει εν χρήσει, διότι ουχί μόνον απεδείχθη χρήσιμως εις την συντήρησιν των οδόντων, αλλά και ως φυσικόν κάλλυμμα, η τήρησις αύτη είναι προέτι αρμόζουσα εις τους άνδρας¨.
ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΝΙΚΗΤΑΡΙΔΗΣ
