Ο Σωκράτης Λαγουδάκης, με καταγωγή από Κρήτη (πατέρας) και Χίο-Σμύρνη (μητέρα, Μικρουλάκη-Περόγλου), γεννήθηκε στη Σμύρνη στις 20/1/1864. Η μητέρα δε του πατέρα του το γένος Ρογκάνου ήταν από τη Σπάρτη, ενώ οι παππούδες του Γεώργιος Λαγουδάκης και Ιωάννης Μικρουλάκης φονεύτηκαν από τους Τούρκους το 1821.
Μαθητής ακόμη της Ευαγγελικής Σχολής εξέδωσε τη μαθητική εφημερίδα ¨Βροντή¨, εκ της πωλήσεως της οποίας συντηρούνταν δύο άποροι μαθητές. Κατόπιν πήγε στην Αθήνα, τελείωσε το Γυμνάσιο Νεαπόλεως και φοίτησε στην Ιατρική Σχολή. Το 1889 πήγε στο Παρίσι για μετεκπαίδευση στη μικροβιολογία και κοντά στον καθηγητή Ζαν Μαρτέν Σαρκώ πήρε την άδεια ασκήσεως επαγγέλματος, ενώ για 5 χρόνια εξέδιδε και το περιοδικό ¨Ιπποκράτης¨, συμβάλλοντας παράλληλα στη δημιουργία της Ελληνικής Κοινότητας και της ελληνικής εκκλησίας στην Πόλη του Φωτός. Διακρίνεται ακόμη ως δρομέας αντοχής σε αθλητικές διοργανώσεις του Παρισιού, όπου τρέχει με το ψευδώνυμο ¨Ωκύπους¨.
Φίλος του Κουμπερτέν, ενστερνίστηκε το όνειρο της αναβίωσης των Ολυμπιακών και μάλιστα όπως αποκάλυψε η ¨Παρί Σουάρ¨ το 1936, χρησιμοποιήθηκε και ως μεσάζων στις διαπραγματεύσεις με τον Μέγα Ευεργέτη Γεώργιο Αβέρωφ. Ενδιαμέσως, σε ηλικία 25 ετών πηγαίνει στην Κρήτη και μάχεται εθελοντικά στον Κρητικό Αγώνα, στέλνοντας σειρά άρθρων που τον προέβαλαν στην παρισινή εφημερίδα ¨Χρόνος¨, λαμβάνοντας γι΄ αυτό το παράσημο των Ιπποτών του Σωτήρος. Το 1896 μετείχε στους Ολυμπιακούς Αγώνες της Αθήνας λαμβάνοντας μέρος στο Μαραθώνιο και είναι ο τελευταίος από τους 9 που τερμάτισαν, ενώ παράλληλα αρθρογραφεί καθημερινά στον Τύπο και χρησιμοποιείται ως μεταφραστής για τους εκατοντάδες επισκέπτες. Μάλιστα είχε εξομολογηθεί ότι στη διαθήκη του είχε γράψει πως ¨εάν αποθάνω λεπρός, επιθυμώ να γραφή επί του τάφου μου μία μόνον φράσις : Έτρεξε τον μαραθώνιο¨. Το 1896 παντρεύεται την Ελπίδα Βολανάκη και μαζί το 1897 παίρνουν μέρος στον Ελληνοτουρκικό Πόλεμο, αναλαμβάνοντας τη διεύθυνση φορητού νοσοκομείου, χάρις στο οποίο δόθηκε η πρώτη βοήθεια στους τραυματίες της μάχης Δομοκού.
Στον Α΄π.π. κατατάσσεται ως γιατρός στο γαλλικό στρατό και το 1918 εγκαθίσταται οριστικά στην Αλεξάνδρεια. Με την πόλη όμως είχε σχέσεις και πριν, αφού το 1893 εξέδωσε εκεί το σατυρικό διάλογο ¨Οι μνηστήρες της Πηνελόπης¨ και το 1900 το μυθιστόρημα ¨Βοανεργούς, ο πρώτος έρως¨, ενώ το 1912 βρισκόταν πίσω από το ελληνογαλλικό περιοδικό ¨Το Ελπίδειον¨ που διεύθυνε η κόρη του Τατιανή. Έγραψε επιστημονικές μελέτες που εκδόθηκαν σε 30 τόμους, έκανε δεκάδες διαλέξεις, συμμετείχε στη δράση πολλών σωματείων, επέδειξε σπουδαίο φιλανθρωπικό έργο, κτλ.
Ίδρυσε ιδιωτικό λεπροκομείο κοντά στο χωριό Ελ Ταρχ, στο δρόμο Αλεξάνδρειας – Ραχητίου, εφαρμόζοντας δικές του μεθόδους θεραπείας και πειραματιζόμενος με νέα φάρμακα. Έφθασε δε στο σημείο στις 16/6/1934 ενώπιον αντιπροσωπείας γιατρών στο Κοινοτικό Νοσοκομείο Αλεξανδρείας να εμβολιαστεί ο ίδιος με λέπρα για να μπορέσει να τη μελετήσει καλύτερα. Συχνά όμως έλεγε με παράπονο πως ¨θεράπευσα πολλούς φυματικούς, αλλά δεν κατόρθωσα να θεραπεύσω από τη φυματίωση την κόρη και τη γυναίκα μου¨. Το Φλεβάρη του 1930 είχε προτείνει στον Έλληνα Υπουργό Εξωτερικών να νοικιάσει για 90 χρόνια τη Σπιναλόγκα και να τη μετατρέψει σε πρότυπη Πολιτεία των Λεπρών, πρόταση που τελικά απορρίφθηκε. Λαμβάνοντας φάρμακο που δεν απέδωσε σε ασθενή του, πέθανε μάρτυρας της επιστήμης στις 3/6/1944.
Τύπωσε μεταξύ άλλων στην Αλεξάνδρεια τα ¨Παραγωγή ζωής του αυτού είδους εκ σώματος νεκρού¨ (1923), ¨Οι ομφαλόψυχοι καλόγηροι¨ (1929), ¨Πανηγυρικός του Μεγάλου Αλεξάνδρου¨ (1936), ¨Είκοσι πέντε Μαρτίου¨ (1939), ¨Η ηθική του Χριστού¨ (1942), δημοσίευσε άρθρα κάθε είδους σε εφημερίδες και περιοδικά (Αλεξανδρείας ¨Εφημερίς¨, ¨Ταχυδρόμος-Ομόνοια¨, ¨Τηλέγραφος¨, Αθηνών ¨Πρωία¨, ¨Νέα Εφημερίς¨, Σμύρνης ¨Αρμονία¨, κ.ά.), το 1924 σε διάλεξη του καταφέρθηκε κατά του Καβάφη δημιουργώντας μέγα θέμα στην Αλεξάνδρεια, και όχι μόνο, με πλήθος δημοσιευμένων διαμαρτυριών, ενώ υποστήριζε πως δεν είναι δυνατόν να βρεθεί ο τάφος του Μεγάλου Αλεξάνδρου. Το όνομα του Σωκράτη Λαγουδάκη βρίσκεται χαραγμένο στην αναμνηστική πλάκα των 200 ¨Μεγάλων Ευεργετών της Ανθρωπότητας¨ στο Παρίσι.
Πηγές : Φ. Όδδης ¨Ελληνικός Διάκοσμος¨, εκδ. Ε. Δανιηλίδη, Αλεξάνδρεια 1911, σ.σ. 334-335 – Ι. Σπυρόπουλος ¨Σωκράτης Λαγουδάκης : 50 χρόνια από το θάνατο του¨, ¨Παναιγύπτια¨ (περιοδικό Συνδέσμου Αιγυπτιωτών Ελλήνων), αρ. 64, Αθήνα 7-8/1995, σ.σ. 10-11 – Π. Γούναρης ¨Μερικά συμπληρωματικά για τον ερευνητή και ιατροφιλόσοφο Δρα Σωκράτη Λαγουδάκη¨, ¨Παναιγύπτια¨, αρ. 65, 9-10/1995, σ. 16 – Γ. Ξενουδάκης ¨Σωκράτης Λαγουδάκης : Εμβολιάστηκε με λέπρα για να τη μελετήσει¨, ¨Παναιγύπτια¨ αρ. 40, 7-8/1991, σ. 17 – Κ. Π. Καβάφη ¨Επιστολές στον Μάριο Βαϊάνο¨, εκδ. Εστία, Αθήνα 1979, σ.σ. 82-91 – Τάσος Αυλωνίτης ¨Ο Δρ Σωκράτης Λαγουδάκης¨, ομιλία – Αναμνήσεις Ευ. Κολέτσου.
Νίκος Νικηταρίδης
