Η Σπάρτη είναι πραγματικά μια πανέμορφη πόλη. Ρυμοτομία μοναδική, πλατιοί δρόμοι με μεγάλες νησίδες στολισμένες με φοίνικες, παλιά διατηρημένα αρχοντικά, περιποιημένα μαγαζιά, γραφικές ταβερνούλες, άνθρωποι φιλικοί και εξυπηρετικοί, αναδύει ένα αριστοκρατικό άρωμα, αυθεντικό και καθόλου επιτηδευμένο. Κορωνίδα ο μοναδικός Μιστράς στο πέτρινο στέμμα του Ταΰγετου και χιλιάδες ελιές, πορτοκαλιές και λεμονιές να προσφέρουν εικόνες και γεύσεις παλιές, μα καθόλου περασμένες.
Πραγματικά πανέμορφη πόλη η Σπάρτη. Η νέα Σπάρτη… Διότι η Σπάρτη, η αυθεντική Σπάρτη είναι η πόλη των χιλιετηρίδων, η πόλη – κράτος εκείνη που στο άκουσμα της κι η Αθήνα ακόμη σιωπούσε. Η πόλη της ιστορίας με τους μεγάλους άντρες, τις μοναδικές συνήθειες, την ανδρεία, τις μάχες… Η αρχαία πόλη, τα ερείπια της οποίας ο επισκέπτης πρωτίστως θα ήθελε να δει, να θαυμάσει, να αναπολήσει, να φιλήσει, να τιμήσει, να προσκυνήσει.
Δυστυχώς όμως, η απογοήτευση είναι μεγάλη. Τόσο μεγάλη που αγγίζει τα όρια της ντροπής, της αγανάκτησης. Η Ακρόπολη, το θέατρο, η αγορά στέκουν εγκαταλελειμμένα σ ένα χωράφι με λιόδεντρα, απροστάτευτα θυμητάρια της αλλοτινής δόξας, μιας δόξας που οι αρμόδιοι φορείς προστασίας και ανάδειξης δείχνουν να έχουν «ξεχάσει»…
Δεν θα ασχοληθώ με το αν η κατασκευή της δεξαμενής κατέστρεψε ή όχι την Ακρόπολη, ούτε με το πια μέτρα και σταθμά τηρούνται στις καταπατήσεις αρχαιολογικού χώρου για επεκτάσεις κτισμάτων και αυλών, ενώ αλλού – και με άλλα μέτρα μάλλον – σταματούν οικοδομές και κάποια αρχαία μένουν να χορταριάζουν σε μια λασπωμένη τρύπα, που όχι μόνο δεν τιμά το παρελθόν, αλλά δεν επιτρέπει και τη σωστή ανάπτυξη του παρόντος και κατά συνέπεια του μέλλοντος. Θα αναφερθώ στην προστασία που απλά δεν υπάρχει… Σημαντικές αρχαιότητες παρατημένες σ ένα χώρο χωρίς περίφραξη, χωρίς προστασία από πλημμύρες και λοιπά καιρικά φαινόμενα, χωρίς φύλακες, χωρίς ενημερωτικές πινακίδες, χωρίς εισιτήριο και ωράριο επίσκεψης, βορά σε αρχαιοκάπηλους, σε ασυνείδητους καταστρεπτικούς ή κλεπτομανείς επισκέπτες, ή απλά σε αλλοδαπούς που ανέτως θα στερέωναν με έναν κίονα μια σκάλα για να μαζέψουν τις γύρω ελιές…
Όσο για το παλιό Μουσείο με τις προθήκες και τις πινακίδες του χθες, ή μάλλον του προχθές, και με τα λιγοστά εκθέματα, θα πω μόνο τούτο:
Αυτό το μουσείο δεν αξίζει καθόλου, μα καθόλου μιας τέτοιας πόλης, μιας πόλης με τόσο ένδοξη ιστορία. Αν προσθέσουμε και τα «κλειδωμένα» και εν πολλοίς ξεχασμένα ψηφιδωτά, τότε αμφιβάλλω αν τυχαίνει τέτοιας προβολής και το πιο ασήμαντο κουπί βάρκας των Βίκινγκς σε μουσείο της αλλοδαπής… Όσο για το νέο Μουσείο, οι συνεχείς εξαγγελίες κατασκευής του θυμίζουν πλέον δυστυχώς το «ήμουνα νιος και γέρασα»…
Ευτυχώς πάντως που ο Λεωνίδας δεν κοιτά από το βάθρο του προς τη μεριά του τσιμεντένιου γηπέδου. Ίσως στο βάθος να αναζητά με το βλέμμα την ελληνική ελπίδα. Μια ελπίδα που όσο και αν προσπαθούν να τη χλευάσουν και να την «ξεχάσουν» στηρίζεται στο παρελθόν, στηρίζεται στην ιστορία. Στην Ελληνική Ιστορία!
Νίκος Νικηταρίδης
