Το ευτυχές Σαμ ελ Νεσίμ την άνοιξιν αγγέλλει,
της εξοχής πανήγυρις αθώα.
Κενούτ΄ η Aλεξάνδρεια, κ’ οι δρόμοι οι πυκνοί της.
Το ευτυχές Σαμ ελ Νεσίμ να εορτάση θέλει
ο αγαθός Aιγύπτιος και γίνεται σκηνίτης.
Κ.Π. Καβάφης
Πάνω από μισό αιώνα θα ταξιδέψουμε στο παρελθόν μέσα από αποσπάσματα ανταποκρίσεων στον αλεξανδρινό ¨Ταχυδρόμο¨, στις ημέρες της Μεγάλης Εβδομάδας και στην Κυριακή του Πάσχα. Μα και στη Λαμπροδευτέρα, το Σαμ ελ Νεσίμ των Αιγυπτίων, αυτή τη μεγάλη γιορτή της μητέρας φύσης. Κι όλα αυτά στην Αίγυπτο των Ελλήνων και συγκεκριμένα στη Ματρούχα (Μάρσα Ματρούχ), στη Μίνια και στο Πόρτο (Πορτ-Σάιτ).
Θύμησες-κεράκια λοιπόν, π΄ ανάβουν στο μανουάλι της αιγυπτιώτικης ψυχής και διατηρούν άσβεστο το φως της μνήμης για ότι ζήσαμε, για τις μικρές και μεγάλες στιγμές, για τις χαρές και τις λύπες, στη δεύτερη πολυαγαπημένη πατρίδα Αίγυπτο:
Στη Μάρσα Ματρούχ (Μάιος 1959): […] ¨Θυμάται κανείς τα παλιά τα χρόνια σ΄ αυτόν τον ίδιο τόπο, πόσο μακριά φαινόταν η ζωή. Και συγκρίνει με το σήμερα που τόσο μας φαίνεται σύντομη και αντιλαμβάνεται ίσως με κάποια πικρία ότι πέρασαν ανεπιστρεπτί τα παλιά. Τα χρόνια της καμήλας. Διώχθηκε κι αυτή. Το σήμερα έχει το αεροπλάνο για σύμβολο. Γοργά περνούν τα χρόνια στο δρόμο της ζωής μας.
Αλλεπάλληλα τα βλέπουμε να σημειώνονται σαν χιλιομετρικά σήματα στο πέρασμα της ταχείας αμαξοστοιχίας. […] Είναι υποβλητικό το περιβάλλον. Λαμποκοπούν τα μπρούτζινα καντηλέρια, αστράφτουν τα καντήλια τα ασημένια, γεμάτα είναι τα μανουάλια από αναμμένα κεριά και έτοιμο το λάβαρο της Αναστάσεως, στολισμένο με ανοιξιάτικα λουλούδια και χρωματιστές κορδέλες, έτοιμοι και οι σταυροί και τα εξαπτέρυγα για της Ανάστασης την έξοδο. Όλα δείχνουν την επιμέλεια και τη φροντίδα.
Είναι ο παπάς μας φροντιστής, δεν κουράζονται οι γυναίκες, δεν λυπούνται τον κόπο τους στο καθάρισμα, φιλοτιμείται το χωριό, θέλει να έχει την περηφάνια του, την ευπρέπεια του Οίκου του Κυρίου. Γεμάτη είναι η εκκλησιά. Μικρός είναι ο Άγιος Νικόλαος μας και δεν θέλει και πολύ για να γεμίσει. Δεν είναι σήμερα σαν άλλες μέρες, άλλες γιορτές, άλλες εκκλησιαστικές ακολουθίες που δυο-τρεις χωριανοί και άλλες τόσες γυναίκες αποτελούν το εκκλησίασμα.
Οι άγιοι σήμερα του εικονοστασίου αντικρίζουν πυκνό το εκκλησίασμα και ψέλνει ο παπάς, και ψέλνει ο ψάλτης, χωρίς να φοβούνται ν΄ ακούσουν την ηχώ των ψαλμών τους στους τέσσερις τοίχους της εκκλησιάς. […] Πυρήνας οι χωριανοί, του τόπου γεννήματα οι περισσότεροι. Λείπουν μερικοί, άλλους τους έσβησε ο χρόνος και άλλοι, μακριά τώρα, βρίσκονται σε άλλες ηπείρους και άλλα ημισφαίρια.
Στη θέση τους καινούργια πρόσωπα μπήκαν με γάμους και βαφτίσια, όπως προστάζει της ζωής ο κανόνας. Τους πλαισιώνουν οι ξένοι, οι πολλοί, οι φιλοξενούμενοι του χωριού. Τα ξενοδοχεία τα ελληνικά είναι γι΄ αυτούς ότι τα σπίτια για τους χωριανούς. Σ΄ αυτά θα βρουν το αναστάσιμο τους τραπέζι στην επιστροφή και εκεί θα τσουγκρίσουν το πασχαλιάτικο κόκκινο αυγό¨. […]
Στη Μίνια (Απρίλιος 1965): ¨Όπως κάθε χρόνο, έτσι και φέτος ο Ελληνικός Σύλλογος Μίνιας επί τη ευκαιρία των εορτών του Πάσχα διοργανώνει την Κυριακή του Πάσχα πασχαλιάτικη χοροεσπερίδα για την ψυχαγωγία των μελών του, υπό εκλεκτών δίσκων του γραμμοφώνου μας. […] Τη Δευτέρα του Πάσχα ήτοι το Σαμ ελ Νεσίμ, ο Σύλλογος θα παραμείνει ανοιχτός όλη την ημέρα για όσους από τους παροίκους Μίνιας και περιχώρων θέλουν να διέλθουν το Σαμ ελ Νεσίμ σ΄ ένα ευχάριστο περιβάλλον¨. […]
Στο Πορτ-Σάιτ (Απρίλιος 1963): ¨Το εσπέρας της Μεγάλης Τετάρτης η εκκλησιαστική μας χορωδία απέδωσε με εξαιρετική επιτυχία τον Ακάθιστο Ύμνο. Την ωραιότητα της Παρθενίας Σου και το Τροπάριο της Κασσιανής στο Φουαγιέ Παρουσιάλ, η μεγάλη αίθουσα του οποίου ήταν κατάμεστη όχι μόνο από Έλληνες, αλλά κι από χριστιανούς όλων των δογμάτων. Ο πατήρ Αλφόνσο προλογίζοντας την ωραία αυτή εκδήλωση, ευχαρίστησε τόσο τα μέλη της χορωδίας, όσο και τον διοργανωτή της εκδήλωσης Χρ. Κιτσονίδη. […]
Ακολούθως, ο κ. Χρ. Κιτσονίδης, ο τέλειος αυτός κάτοχος της βυζαντινής μας ιστορίας, προλόγισε σε άπταιστο γαλλική τον Ακάθιστο Ύμνο. […] Συγχαίρουμε τον κ. Χρ. Κιτσονίδη, το μαέστρο κ. Ηλία Ραφαήλ και τα φιλότιμα μέλη της Χορωδίας. […] Ο Σύλλογος Ελλήνων Εφέδρων δίνει παιδική εορτή το απόγευμα της Κυριακής του Πάσχα για τα παιδιά των μελών και του Συσσιτίου ηλικίας μέχρι 12 ετών. Θα διανεμηθούν αναψυκτικά, γλυκά και παιχνίδια. […] Ο Ναυτικός Όμιλος θα δεχθεί μεθαύριο Δευτέρα του Πάσχα στο δροσόλουστο κήπο του τα μέλη και τις οικογένειες τους¨.
Ν.ΝΙΚΗΤΑΡΙΔΗΣ
