Φυλλομετρώντας την παλαιά εφημερίδα ¨Σπάρτη¨ του 1876, ταξιδεύουμε 139 χρόνια πίσω, σε μια εποχή φυσιολογικά λησμονημένη τόσο από το πέρασμα του χρόνου, όσο και από τη βιαστική κι αγχώδη καθημερινότητα του σήμερα.
Ορισμένες σκόρπιες ειδήσεις όμως, μπορούν να γεφυρώσουν τούτο το κενό, αφού – αν εξαιρέσεις τη γλώσσα και τηρουμένων των αναλογιών – κάποια πράγματα δεν έχουν αλλάξει : Οι κυβερνώντες ότι τάζουν προεκλογικά, το ξεχνούν μετά το σχηματισμό της κυβέρνησης, η τιμή του λαδιού καθορίζει εν πολλοίς την ευημερία του αγρότη, οι κοινωφελείς πράξεις επικροτούνται και ο έρωτας παραμένει ο ίδιος σε όλες τις εποχές.
Ας διαβάσουμε λοιπόν πέντε ειδήσεις που απασχόλησαν το σπαρτιάτικο Τύπο σχεδόν 1,5 αιώνα πριν, προς επίρρωση, πιστεύουμε, των ανωτέρω διαπιστώσεων :
6/3/1876 : ¨Οι προ πολλού κατασκευασθέντες και εν καταλλήλοις γωνίαις της πόλεως τοποθετηθέντες φανοί την παρελθούσαν εσπέραν ήφθησαν. Το θέαμα ήτο λαμπρόν. Όλη η πόλις φωταγωγουμένη νέαν λαμπρότητα έλαβεν. Εκφράζομεν εγκαρδίως τους επαίνους ημών τω κ. Δημάρχω, και διαβεβαιούμεν αυτόν ότι τοιαύται πράξεις ου μόνον τιμώσι τους Δημοτικούς άρχοντας, αλλά και αι ασφαλέστεραι πηγαί της πολιτικής ισχύος γίγνονται. Ας πεισθώσι τέλος οι δημοτικοί άρχοντες ότι μόνον δια δημωφελών έργων και αυστηράς οικονομίας του δημοτικού πλούτου καθίστανται δημοφιλείς και εναπολίπουσι τας γλυκυτέρας αναμνήσεις της αρχοντίας των¨.
13/3/1876 : ¨Όσω απομακρυνόμεθα του ευφόρου έτους 1875, αναφορικώς προς το έλαιον, όπερ υπελείφθη, μετά την καταστροφήν της μετάξης, το μόνον προϊόν της Επαρχίας μας, τοσούτω επαισθητότερα καθίσταται η μαστίζουσα τον τόπον αχρηματία. Έτι δε επιβλητικωτέρα θα καταντήση κατά τους αμέσως ακολούθους μήνας, διότι και το ελάχιστον αποταμίευμα και του πλέον προνοητικού οικογενειάρχου οσημέραι εκλείπει. Το δε πάντων χείριστον είναι, ότι πολλοί εισίν ηναγκασμένοι να πληρώσουν ικανού ποσού δόσεις εξ αγοράς εθνικών φθαρτών κτημάτων εν τη απελπιστική ταύτη θέση. Πολλούς παρά πολλών ηκούσαμεν γογγυσμούς και βαθείς απελπισίας στεναγμούς, εφ΄ ω προκαλούμεν την προσοχήν της Κυβερνήσεως, ίνα εξεύρη κανέν μέσον συμβιβασμού, άλλως απολώλαμεν¨.
7/5/1876 : ¨Προχθές εν χωρίω Κλαδά του Δήμου Σελλασίας ετραυματίσθη εν μικρά συμπλοκή, εξ αμελείας, επικινδύνως κατά την κεφαλήν ο Π. Κορομπόκης. Αίτιοι δε της έριδος ταύτης εγένοντο στρατιώτες τινές του εκείσε Εισπράκτορος, οίτινες φάγοντες και πιόντες πλουσίως κατά το μέχρι τούδε σύστημα των παρά τινί πολίτη, έγνωσαν, εσπέρας ήδη ούσης, να απολαύσωσι και ετέρας τινός ηδονής. Τούτο εξήγειρε την δικαίαν οργήν συγγενούς τινός του οικοδεσπότου, όστις ενώ εισήρχετο εις την οικίαν κρατών πιστόλιον όπως εκδιώξη εκείθεν τους στρατιώτας, επλήγωσε δι΄ αυτού τον πειρώμενον να τον εμποδίση Κορομπόκην. Εκ της πράξεως ταύτης λαμβάνοντας αφορμήν, ερωτώμεν τους αντιπροσώπους του λαού, έως πότε θα ανέχωνται να καταπιέζωνται, να ξυλοκοπώνται και να ατιμάζωνται οι πολίται ; Διατί δεν δίδουσι τέρμα εις τας τυραννίας ταύτας, καταργούντες τα στρατιωτικά δικαστήρια ; Ο αρχηγός των Αβδηριτών και νυν, κακή της πατρίδος μοίρα, Πρωθυπουργός είχε προκηρύξει ως κυριώτερον όρον του προγράμματος του την κατάργησιν της ιδιαζούσης στρατιωτικής δικαιοδοσίας. Και όμως άμα ανελθών εις την εξουσίαν ελησμόνησε και τούτον καθώς και τας τόσας άλλας επαγγελίας του, τας οποίας δαψιλή εκτός ων της εξουσίας παρέχει. Και εν τούτοις αξιούσι να τον αγαπά τοσάκις υπ΄ αυτού εμπαιχθείς λαός¨.
3/6/1876 : ¨Το θέρος ήρξατο να προβαίνη, τα ύδατα του Ευρώτα να ελαττώνται και η κοίτη αυτού ξηροτέρα να καθίσταται, και όμως ουδεμία περί κατασκευής γέφυρας επί του ποταμού τούτου πρόνοια και φροντίς λαμβάνεται. Η κυβέρνησις κατά τας αρχάς του σχηματισμού της, μεταξύ των άλλων επαγγελιών υπέσχετο και την κατασκευήν της από Τριπόλεως εις Σπάρτην οδού και συνεπώς και της γέφυρας του Ευρώτα. Αλλά τα μεν έπη κατά τον ποιητήν είναι ¨πτερόεντα¨, μόλις δε του στόματος εξερχόμενα αφανίζονται και ταχέως λησμονούνται, άλλα δε αντικείμενα πλέον επαγωγότερα και το θυλάκιον ευχερώς εξαιδούντα αποσπώσιν ήδη την προσοχήν των Κυβερνώντων¨.
22/6/1876 : ¨Εν Μιστρά την παρελθούσαν εβδομάδα έλαβε χώραν εκουσία απαγωγή μεταξύ αγάμου τινός νέου και εστεφανωμένη έτερον επτακαιδεκαέτιδος νεάνιδος τινός. Μετά δύο ημέρας από της απαγωγής η νεανίς εδηλητηριάσθη. Αγνοούμεν τας αιτίας αίτινες ώθησαν αυτήν να δώση πέρας τω βίω εν τω μέσω των ηδίστων στιγμών της ζωής, καθ΄ ας η θαλερά και φιλοπαίγμων ηλικία του ανθηρού έαρος διαδίδει εις την φύσιν νέαν ζωήν, και αύραι ψιθυραί και ηδύπνοοι πτερυγίζουσαι ηρεμαίως, σκορπίζουσι πανταχού άνθη εύχροα και ευώδη και κινούσι τους καλλικελάδους εις μελωδικώτατα άσματα¨.
Ν.ΝΙΚΗΤΑΡΙΔΗΣ
